نقد فیلم: چگونه فیلم ببینیم؟

سید حمیدرضا قادری پزشک، نویسنده، فعال رسانه‌ای و منتقد شناخته‌شدۀ سینماست. او را با تحلیل‌های دقیقش در میز نقد برنامۀ «هفت»، برنامۀ «نمادین» یا «استامینفون» می‌شناسیم.

دکتر قادری هم‌بنیان‌گذار گروه مطالعاتی «آیه‌دُسینما» است و سال‌هاست که نگاه تحلیلی و فرمی به سینما را آموزش می‌دهد. هنرجویان، کارگاه‌های او را تجربه‌ای سرشار از جزئیاتِ کاربردی می‌دانند که مفاهیم پیچیدۀ نقد و درام را بسیار ساده و اصولی منتقل می‌کند.

در کارگاه «نقد فیلم: چگونه فیلم ببینیم؟»، ما قدم‌به‌قدم با ابزارها و تکنیک‌های حرفه‌ایِ تماشا و تحلیل سینما آشنا می‌شویم تا بتوانیم دریافت‌هایمان از یک اثر را به متنی ساختارمند و اثرگذار تبدیل کنیم. ما در این شش جلسه، دقیقاً روی مباحثی تمرکز می‌کنیم که مسیر تبدیل شدن از یک تماشاگرِ علاقه‌مند، به منتقدی دقیق و ریزبین را برایمان هموار می‌کند.

در گام نخست، با رویکردِ تحلیلی به سینما آشنا می‌شویم و یاد می‌گیریم که چگونه مرزهای میان مرورنویسی، نقد فرمی و تحلیل نظری را در نوشته‌هایمان تفکیک کنیم. سپس، به سراغ یکی از کلیدی‌ترین مباحث سینما، یعنی پیوندِ «فرم و محتوا» می‌رویم؛ ما درک خواهیم کرد که چگونه انتخاب‌های تکنیکیِ فیلم‌ساز، دقیقاً در خدمتِ ساختِ جهانِ فیلم و انتقالِ معنا قرار می‌گیرد.

در ادامۀ کارگاه، کاربردِ عناصرِ بصری و شنیداری را به‌طور دقیق می‌فهمیم. یاد می‌گیریم که میزانسن، زاویۀ دوربین، طراحی صحنه و موسیقی چگونه در کنار هم قرار می‌گیرند تا اتمسفرِ فیلم را بسازند و احساساتِ مخاطب را هدایت کنند. همچنین، با اصول کالبدشکافیِ «شخصیت و شخصیت‌پردازی» دراماتیک آشنا می‌شویم و تواناییِ سنجشِ منطقِ فیلمنامه و سیرِ تحولِ کاراکترها را به دست می‌آوریم.

در نهایت، تکنیک‌های عملیِ «نوشتن دربارۀ فیلم» را یاد می‌گیریم. ما می‌آموزیم که چگونه برای تحلیلِ اصولیِ هر اثر، به پرسش‌های بنیادین نقد فیلم پاسخ دهیم. نتیجۀ این مسیرِ آموزشی، تسلط بر ساختارِ «تحلیل دراماتیک فیلم» است.